1.2 Η Νομοθεσία των ΗΠΑ
Τα ΑμεΑ αποτελούν ένα πολύ μεγάλο τμήμα του αμερικανικού πληθυσμού: το αμερικανικό Κογκρέσο υπολογίζει ότι περίπου 43.000.000 Αμερικανοί διαθέτουν μία ή περισσότερες φυσικές ή διανοητικές αναπηρίες και μάλιστα ότι πρόκειται για ένα διαρκώς αυξανόμενο ποσοστό του αμερι-κανικού πληθυσμού.

Η κοινωνική πολιτική και εν γένει η κοινωνική φροντίδα και πρόνοια για τα ΑμεΑ εκφράζεται µέσω νομοθετημάτων του Υπουργείου Δικαιοσύνης και της Ομοσπονδιακής Κυ-βέρνησης των ΗΠΑ, με ομοσπονδιακούς νόμους, αλλά και στις κατά τόπους Αμερικανικές Πολιτείες με διάφορους νόμους και νομοθετήματα. Η αμερικανική νομοθεσία έχει ως στόχο να εξα-σφαλίσει την ισότητα ευκαιριών των ΑμεΑ σε όλους τους τομείς της ζωής, την πλήρη συμμετοχή τους στη ζωή, την ανεξαρτησία και την αυτονομία στην καθημερινή τους διαβίωση, καθώς και την επαρκή αυτοεξυπηρέτησή τους.
Ειδικότερα, η αμερικανική νομοθεσία σχετικά µε τα ΑμεΑ περιλαμβάνει τους εξής νόμους:
- Americans with Disabilities Act (ADA), 1990
(Νόμος για τους Αμερικανούς με Ανικανότητες)
- Telecommunications Act, 1996 (Νόμος για τις Τηλεπικοινωνίες)
- Fair Housing Act, 1988 (Νόμος για την Δικαιοσύνη στην Στέγαση)
- Air Carrier Access Act, 1986 (Νόμος για την Πρόσβαση στις Αερομεταφορές)
- Civil Rights of Institutionalized Persons Act, 1980 (Νόμος για τα Πολιτικά Δικαιώματα των Ιδρυματοποιημένων Προσώπων)
- Individuals with Disabilities Education Act, 1997 (Νόμος για την Εκπαίδευση Ατόμων με Ανικανότητες)
- Rehabilitation Act, 1973, 1998 (Νόμος για την Αποκατάσταση)
- Architectural Barriers Act, 1968 (Νόμος για τα Αρχιτεκτονικά Εμπόδια).

1.2.1 Americans with Disabilities Act (ADA) (Νόμος για τους Αμερικανούς με Ανικανότητες)

Ο νόμος αυτός του 1990 αποτελεί την καρδιά της αμερικανικής νομοθεσίας σχετικά µε την αναπηρία. Ο ομοσπονδιακός αυτός νόμος απαγορεύει τη διάκριση σε βάρος των ΑμεΑ εξαιτίας της αναπηρίας τους στους τομείς της απασχόλησης (εργασίας), ομοσπονδιακής και πολιτειακής κυβέρνησης, των κοινωνικών παροχών και υπηρεσιών, των εμπορικών εγκαταστάσεων, της με-ταφοράς και των τηλεπικοινωνιών.

1.2.2 Telecommunications Act – (Νόμος για τις Τηλεπικοινωνίες)
Ο νόμος αυτός του 1996 αποτελεί τον αμερικανικό νόμο σχετικά µε τις τηλεπικοινωνίες. Τα άρθρα (Sections) 255 και 251(a) (2) του νόμου Communication Act του 1934, όπως τροποποιή-θηκαν µε το νόμο Telecommunication Act του 1996, απαιτούν οι κατασκευαστές τηλεπικοινωνια-κού υλικού και οι παροχείς τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών να εξασφαλίσουν ότι το υλικό και οι υπηρεσίες αυτές είναι προσβάσιμες από ΑμεΑ, όπου αυτό είναι λογικά εφικτό. Αυτές οι τροπο-ποιήσεις εξασφαλίζουν ότι τα ΑμεΑ θα έχουν πρόσβαση σε ένα ευρύ φάσμα προϊόντων και υπη-ρεσιών, όπως σταθερά και κινητά τηλέφωνα, βομβητές και υπηρεσίες τηλεφωνικού κέντρου, που πολύ συχνά δεν είναι προσβάσιμα από ΑμεΑ.
Το άρθρο 251(a) (2) απαιτεί οι φορείς τηλεπικοινωνιών να µην εγκαθιστούν υλικό τηλεπικοι-νωνίας που να µη συμβαδίζει µε τις προϋποθέσεις προσβασιμότητας από ΑμεΑ, όπως καθορίζο-νται από το Άρθρο 255. Την 29η Σεπτεμβρίου 1999, η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών εξέδωσε αναφορά και ένα ψήφισα που καθιερώνουν κανόνες και πολιτικές για την εφαρμογή των άρθρων 255 και 251(a).

1.2.3 Fair Housing Act – (Νόμος για την Δικαιοσύνη στην Στέγαση)
Ο νόμος αυτός, όπως τροποποιήθηκε το 1988, απαγορεύει τις διακρίσεις ως προς τον τομέα της στέγασης µε βάση τη φυλή, το χρώμα, τη θρησκεία, το φύλο, την αναπηρία, την οικογενειακή κατάσταση και την εθνικότητα. Είναι αντίθετο προς το νόμο να γίνονται διακρίσεις όσον αφορά στην πώληση ή την ενοικίαση ενός σπιτιού εξαιτίας της αναπηρίας ενός ατόμου ή ενός ΑμεΑ που συνδέεται µε τον αγοραστή ή τον ενοικιαστή. Άλλες δραστηριότητες που περιλαμβάνονται στο νόμο είναι η χρηματοδότηση για την πώληση ή την ενοικίαση, η πρακτική των ζωνών, τα σχέδια νέων κατασκευών και η διαφήμιση.

1.2.4 Air Carrier Access Act – (Νόμος για την Πρόσβαση στις Αερομεταφορές)
Ο νόμος αυτός του 1986 απαγορεύει τη διάκριση στις αεροπορικές μεταφορές από αμερικα-νικές και ξένες αεροπορικές εταιρίες σε βάρος ατόμων µε φυσική ή διανοητική αναπηρία και ε-φαρμόζεται μόνο σε αεροπορικές εταιρίες που παρέχουν κανονικά προγραμματισμένες υπηρεσίες στο κοινό. Οι ρυθμίσεις του νόμου περιλαμβάνουν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, από τη βοήθεια για την επιβίβαση στο αεροπλάνο μέχρι ορισμένες προϋποθέσεις προσβασιμότητας σχετικά με νέα αεροσκάφη και νέες ή διαφοροποιημένες αεροπορικές εγκαταστάσεις.

1.2.5 Civil Rights of Institutionalized Persons Act (CRISPA) (Νόμος για τα Πολιτικά Δικαιώματα των Ιδρυματοποιημένων Προσώπων)
Ο νόμος αυτός του 1980 εξουσιοδοτεί το Γενικό Εισαγγελέα των ΗΠΑ να ερευνά τις συνθή-κες εγκλεισμού ατόμων με αναπηρία σε ομοσπονδιακά και τοπικά ιδρύματα, όπως φυλακές, σω-φρονιστικά κέντρα για ανηλίκους και ιδρύματα για ανθρώπους µε ψυχικές αναπηρίες ή αναπηρίες σχετικές µε την ανάπτυξη.

1.2.6 Individuals with Disabilities Education Act (IDEA) (Νόμος για την Εκπαίδευση Ατόμων με Ανικανότητες)
Ο νόμος αυτός του 1997 απαιτεί τα δημόσια σχολεία να παρέχουν σε όλα τα παιδιά µε ανα-πηρία την κατάλληλη δημόσια εκπαίδευση στο καλύτερο δυνατό περιβάλλον.

1.2.7 Rehabilitation Act – (Νόμος για την Αποκατάσταση)
Ο νόμος αυτός του 1973, που τροποποιήθηκε το 1998, απαγορεύει τη διάκριση σε βάρος των ΑμεΑ, εξαιτίας της αναπηρίας, σε προγράμματα που διεξάγονται από ομοσπονδιακές υπηρε-σίες, σε προγράμματα που λαμβάνουν ομοσπονδιακή οικονομική βοήθεια και σε πρακτικές που εφαρμόζονται από ομοσπονδιακούς αναδόχους συμβάσεων. Συγκεκριμένα:
- Το άρθρο 501 απαιτεί “θετική δράση” (“affirmative action”) και απαγορεύει τη διάκριση σε βάρος των ΑμεΑ στον τομέα της απασχόλησής τους από ομοσπονδιακές υπηρεσίες του διοικητικού κλάδου. Στα πλαίσια της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης, έχει συσταθεί µία διυπηρεσιακή επιτροπή για τους εργαζομένους, που είναι άτομα με ειδικές ανάγκες, σκοπός της οποίας είναι να ερευνά και να παρέχει πληροφορίες σχετικά με την απασχόληση των ΑμεΑ στον ομοσπονδιακό τομέα και σε άλλους τομείς και να εξετάζει περιοδικά την επάρκεια της πρόσληψης, της τοποθέτησης και της προαγωγής των ΑμεΑ στα υπουργεία, στις υπηρεσίες και γενικότερα στο διοικητικό κλάδο της κυβέρνησης, καθώς και να εξασφαλίζει ότι οι ανάγκες των ΑμεΑ αντιμετωπίζονται επαρκώς από τη διοίκηση.

- Το άρθρο 503 απαιτεί θετική δράση και απαγορεύει τη διάκριση στην εργασία από ομοσπονδια-κούς αναδόχους συμβολαίων και υπεργολάβους, για συμβόλαια αξίας μεγαλύτερης των $10.000. Οι ανάδοχοι και οι υπεργολάβοι οφείλουν να προσλαμβάνουν ΑμεΑ με ικανότητες και προσόντα.

- Το άρθρο 504 αναφέρει ότι κανένα ΑμεΑ µε προσόντα και ικανότητες στις ΗΠΑ δε θα εξαιρεθεί ή θα αποκλεισθεί από τα ωφελήματα ή θα υποστεί διάκριση σε βάρος του, στα πλαίσια προγράμ-ματος ή δραστηριότητας που είτε λαμβάνει ομοσπονδιακή οικονομική βοήθεια είτε διεξάγεται από οποιαδήποτε διοικητική υπηρεσία ή την Ταχυδρομική Υπηρεσία των ΗΠΑ.

- Το άρθρο 508 καθιερώνει προϋποθέσεις για την ανάπτυξη, διατήρηση και χρήση της ηλεκτρονι-κής και πληροφορικής τεχνολογίας από την Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση. Ο νόμος αυτός απαιτεί η ομοσπονδιακή πληροφορική και ηλεκτρονική τεχνολογία να είναι προσβάσιμη από ΑμεΑ, περι-λαμβανομένων των υπαλλήλων και του κοινού.

1.2.8 Architectural Barriers Act – (Νόμος για τα Αρχιτεκτονικά Εμπόδια)
Τέλος, ο νόμος αυτός (ABA) του 1968 απαιτεί τα κτίρια και οι εγκαταστάσεις που σχεδιάζονται, κατασκευάζονται ή τροποποιούνται µε ομοσπονδιακά κεφάλαια ή ενοικιάζονται από ομοσπονδιακή υπηρεσία, να συμβαδίζουν με τα ομοσπονδιακά πρότυπα για προσβασιμότητα από τα ΑμεΑ.

1.3 Νομοθετικές Ρυθμίσεις στην Αυστραλία
1.3.1 Disability Discrimination Αct (Νόμος Ενάντια στις Διακρίσεις των Αναπήρων)
Οι στόχοι του νόμου αυτού είναι:

- να εξαλείψει, όσο είναι δυνατόν, τη διάκριση σε βάρος των ΑμεΑ, εξαιτίας της αναπηρίας τους, στους τομείς: 1) της εργασίας, των κοινωνικών παροχών, της εκπαίδευσης, της πρόσβασης σε κτίρια και αθλητικές εγκαταστάσεις, 2) της παροχής αγαθών, υπηρεσιών, εγκαταστάσεων και γης, 3) των υπαρχόντων νόμων, και 4) της διαχείρισης των νόμων και προγραμμάτων της κοινοπολι-τείας,

- να διασφαλίσει, όσο είναι εφικτό, ότι τα ΑμεΑ θα απολαμβάνουν ισότητα έναντι του νόμου, όπως και τα υπόλοιπα μέλη της κοινότητας, και

- να εξασφαλίσει την αναγνώριση και την αποδοχή, στα πλαίσια της κοινότητας, της αρχής ότι τα ΑμεΑ έχουν τα ίδια θεμελιώδη δικαιώματα, όπως και τα υπόλοιπα µέλη της κοινότητας.

1.3.2 Human Rights and Equal Opportunity Commission Act του 1986 (Νόμος για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και την Επιτροπή Ίσων Ευκαιριών)
Πρόκειται για επιτροπή η οποία ασχολείται με τη διαφύλαξη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και παίζει ενεργό ρόλο στην προστασία των δικαιωμάτων και στην εξίσωση των ευκαιριών των ΑμεΑ.

1.3.3 New South Wales Anti-Discrimination Act (Νέος Νόμος Νότιας Ουαλίας Ενάντια στις Διακρίσεις)
Ο νόμος αυτός απαγορεύει τις διακρίσεις εξαιτίας της φυλής, του φύλου και της αναπηρίας και προωθεί την εξίσωση των ευκαιριών μεταξύ όλων των ατόμων. Η αναφορά στην αναπηρία περιλαμβάνει αναπηρία που το άτομο πράγματι έχει ή θεωρείται από τους άλλους ότι διαθέτει (α-νεξάρτητα από το εάν έχει αναπηρία στην πραγματικότητα ή όχι), αναπηρία που το άτομο είχε στο παρελθόν, ή θεωρείτο από τους άλλους ότι είχε (ανεξάρτητα από το εάν πραγματικά το άτομο διέθετε αναπηρία) και τέλος αναπηρία που το άτομο θα αποκτήσει στο μέλλον ή θα θεωρηθεί ότι έχει, ανεξάρτητα από το εάν το άτομο θα έχει πραγματικά αναπηρία. Στη συγκεκριμένη περίπτω-ση, το εύρος της έννοιας της αναπηρίας, επιτρέπει τη μεγαλύτερη προστασία της.

1.4 Νομοθετικές Ρυθμίσεις στον Καναδά

1.4.1 The Canadian Human Rights Act (Καναδικός Νόμος για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα)
Ο νόμος αυτός του 1977, αποτελεί ένα σημαντικό νόμο, στα πλαίσια της εθνικής Καναδικής πολιτικής για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιω-μάτων των ΑμεΑ. Ο νόμος απαγορεύει τη διάκριση σε βάρος των ατόμων με αναπηρία στους το-μείς της εργασίας, της παροχής υπηρεσιών, συμβολαίων και κοινωνικών παροχών. Ο νόμος προστατεύει όποιον κατοικεί στον Καναδά από διάκριση σε βάρος του από υπουργεία και άλλες κρατικές υπηρεσίες, το ταχυδρομείο, τις τράπεζες, τις αεροπορικές εταιρείες, τους ραδιοτηλεοπτι-κούς σταθμούς, τις επικοινωνίες μεταξύ των επαρχιών, τις εταιρείες τηλεπικοινωνιών, τις οδικές και σιδηροδρομικές συγκοινωνίες μεταξύ των επαρχιών και άλλες ομοσπονδιακές βιομηχανίες. Αντίκειται στο νόμο κάθε διάκριση από εργοδότες και παρόχους υπηρεσιών σε βάρος ατόμων εξαιτίας φυλής, χρώματος, φύλου, εθνικής καταγωγής, ηλικίας, φυσικής ή διανοητικής αναπηρίας (κατηγορία, στην οποία περιλαμβάνεται η εξάρτηση από τα ναρκωτικά και το αλκοόλ) και άλλων παραγόντων.

1.4.2 Universal Access Project (Σχέδιο για την Καθολική Προσβασιμότητα)
Το “Universal Access Project” ξεκίνησε από το σχέδιο Information Infrastructure Project µε το σκοπό να διεξαχθούν σε βάθος έρευνες στον τομέα της καθολικής πρόσβασης σε δικτυακές υπη-ρεσίες. Το θέμα αυτό συζητήθηκε από το “Information High-way Advisory Council”. Οι συζητήσεις περιελάμβαναν, μεταξύ άλλων, θέματα σχετικά µε την πρόσβαση των ΑμεΑ στις δικτυακές υπη-ρεσίες και συγκρίσεις της διεθνούς πολιτικής πάνω στο θέμα αυτό, καθώς το World Wide Web θεωρείται μία από τις σημαντικότερες πηγές πληροφοριών, η πρόσβαση στην οποία συχνά πα-ρουσιάζει εμπόδια για τα ΑμεΑ.

1.5 Η Νομοθεσία για τα ΑμεΑ στις Ευρωπαϊκές Χώρες
Στην Ευρώπη εντοπίζονται τέσσερις διαφορετικές προσεγγίσεις σχετικά µε τα ΑμεΑ:

- Οι Συνταγματικές τροποποιήσεις (Γερμανία, Φινλανδία): ρυθμίσεις σχετικά με την αναπηρία στο Σύνταγμα, δηλαδή το βασικό νόμο του κράτους.
- Ο Ποινικός Νόμος (Γαλλία, Φινλανδία): η διάκριση σε βάρος των ΑμεΑ θεωρείται αδίκημα, που τιμωρείται από τις αρχές του κράτους.
- Το Αστικό Δίκαιο (Βρετανία, Ιρλανδία): παροχή δικαιώματος στα ΑμεΑ να εγείρουν αγωγή, εάν υπάρχει διάκριση σε βάρος τους, ειδικά στην απασχόληση και την πρόσβαση σε αγαθά και υπη-ρεσίες.
- Ο Ombudsman (Σουηδία): αξιωματούχος με την υποχρέωση να διερευνά και να λαμβάνει μέτρα σε περίπτωση διάκρισης κατά των ΑμεΑ.

1.5.1 Γερμανία
Η πολιτική σχετικά µε την αναπηρία στη Γερμανία μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν, κυ-ρίως, κοινωνική πολιτική. Οργανώσεις βετεράνων μάχονταν για οικονομικές αποζημιώσεις για τις αναπηρίες τους και οργανώσεις γονέων μάχονταν για ειδικά σχολεία. Τα κυριότερα σημεία στη Γερμανική νομοθεσία συνοψίζονται ως εξής:
- Επιρροή από τον αμερικανικό νόμο Rehabilitation Act, του 1973: θεωρήθηκε ορθό να αναπτυχθεί νέα στρατηγική κατά των διακρίσεων και της απομόνωσης των ΑμεΑ.
- Πρωτοβουλία για πρόταση κατά της διάκρισης σε βάρος των ΑμεΑ που να περιληφθεί στο Σύ-νταγμα και στη νομοθεσία για ίσα δικαιώματα.

Άρθρο 3 του Γερμανικού Συντάγματος με μεταγενέστερες προσθήκες.

Πρόταση από το Forum των Αναπήρων Δικηγόρων και Δικαστών για την θέσπιση νομοθετικής ρύθμισης με την οποία θα προβλέπονται, ρητά, ίσα δικαιώματα για τα ΑμεΑ.
Πρόσφατα και µε αφορμή τις γενικότερες εξελίξεις σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης (βλέπε κοινοτική πρωτοβουλία eEurope, Κεφάλαιο 12), στη Γερμανία υιοθετήθηκε νέα νομοθεσία που επεκτείνει τις προηγούμενες και θεμελιώνει για πρώτη φορά την καθολική πρόσβαση των ΑμεΑ σε προϊόντα και υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων και αυτών της ΚτΠ (π.χ. το διαδίκτυο). Συγκε-κριμένα, η νέα νομοθεσία που αφορά στην εξίσωση των ευκαιριών ατόμων με αναπηρία, υιοθετεί και εξειδικεύει σε εθνικό επίπεδο τις συστάσεις του W3C-WAI για προσβασιμότητα και προβλέπει μηχανισμούς και χρονοδιαγράμματα αντιμετώπισης του προβλήματος τμηματικά και σε βάθος χρόνου.

1.5.2 Φινλανδία
Βασικές νομοθετικές ρυθμίσεις στη Φινλανδία αποτελούν:

Ο νόμος για τις υπηρεσίες και την αρωγή προς τα ΑμεΑ, που έχει σκοπό να βελτιώσει την ικανό-τητα των ΑμεΑ να ζήσουν ως µέλη της κοινωνίας σε ισότητα µε τους άλλους ανθρώπους.

Ο νόμος για την κατάσταση και τα δικαιώματα των ασθενών (785/1992) που προβλέπει ότι κάθε πρόσωπο που διαβιεί μόνιμα στη Φινλανδία δικαιούται, χωρίς διάκριση, ιατροφαρμακευτική περί-θαλψη, μέσα στα πλαίσια των υπαρχόντων πόρων του ιατροφαρμακευτικού συστήματος.

Η συνταγματική αναθεώρηση (969/1995), που προβλέπει ότι κανείς δεν θα τοποθετηθεί σε δια-φορετική θέση εξαιτίας αναπηρίας και άλλων συγκριτικών παραγόντων και επιπλέον, υιοθετεί τα κοινωνικά δικαιώματα των πολιτών πέρα από τα παραδοσιακά αστικά και πολιτικά δικαιώματα, ενώ διασφαλίζει ότι, τα δικαιώματα των ατόμων που χρησιμοποιούν τη νοηματική γλώσσα και οι μεταφραστές της, θα προστατευθούν με νόμο ή διάταγμα.

1.5.3 Γαλλία
Στη Γαλλία ο νόμος 90-602 του 1990 προστατεύει τα ΑμεΑ από οποιαδήποτε διάκριση σε βάρος τους στην καθημερινή ζωή. Ο νόμος απαγορεύει τη διάκριση σε βάρος των ΑμεΑ από δη-μόσιες αρχές και ιδιώτες σε σχέση µε την πρόσληψη και απόλυση από την εργασία. Ο νόμος, α-κόμα, περιέχει ρυθμίσεις που δίνουν το δικαίωμα σε οργανώσεις αναπήρων να συνεργάζονται με το δημόσιο κατήγορο σε υποθέσεις διάκρισης που φθάνουν στο δικαστήριο. Ο νόμος αυτός τρο-ποποιήθηκε από τον Ποινικό Κώδικα και προβλέπει ότι οι διακρίσεις σε βάρος των αναπήρων θεωρούνται ως προσβολές της ατομικής αξιοπρέπειας.

1.5.4 Αγγλία
Την τελευταία δεκαετία έγιναν διάφορες απόπειρες από βουλευτές, που υποστηρίζουν το Αναπηρικό Κίνημα, να εισάγουν νομοθεσία σχετικά µε τις διακρίσεις σε βάρος των ΑμεΑ. Το 1994 βουλευτές από όλα τα πολιτικά κόμματα υποστήριξαν το νόμο για τα αστικά δικαιώματα των ΑμεΑ (Civil Rights Disabled Persons Bill) που βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στον αμερικανικό νόμο Americans with Disabilities Act και σκοπός του είναι να σταματήσει τις διακρίσεις σε βάρος των ΑμεΑ στους τομείς της απασχόλησης και της πρόσβασης σε αγαθά και υπηρεσίες.
Η Επιτροπή “Disability Rights Commission Bill” μπορεί να δίνει συμβουλές σε ΑμεΑ, σε επιχει-ρήσεις και στο κοινό, να ενεργεί διακανονισμούς σε θέματα υπηρεσιών και αγαθών, να βοηθά στην εξασφάλιση των δικαιωμάτων των ατόμων µε αναπηρία, φροντίζοντας και για βοήθεια από δικηγόρο, καθώς και να αναλαμβάνει, επισήμως, να διερευνά υποθέσεις που αφορούν διακρίσεις κατά ΑμεΑ.
Ο νόμος Human Rights Act εισάγει ρυθμίσεις από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμά-των του Ανθρώπου στο Βρετανικό νόμο και περιλαμβάνει την απαγόρευση κάθε διάκρισης στην εφαρμογή των δικαιωμάτων της σύμβασης.

1.5.5 Ιρλανδία
Η Ιρλανδική πολιτική απέναντι στην αναπηρία ήταν παραδοσιακά πατερναλιστική. Παρείχε, δηλαδή, υποστήριξη στα ΑμεΑ, αντί να διασφαλίζει και να ενισχύει τα ανθρώπινα και αστικά δι-καιώματά τους. Το Ιρλανδικό Σύνταγμα του 1937 περιείχε ένα γενικό δικαίωμα ισότητας, το οποίο, όμως, δεν ερμηνευόταν και ως ισότητα ευκαιριών για τα ΑμεΑ. Το 1991, η Ιρλανδική κυβέρνηση εφάρμοσε το “Πρόγραμμα για Οικονομική και Κοινωνική Πρόοδο” για να διασφαλίσει τη μεγαλύτε-ρη δυνατή συμμετοχή και ένταξη των ΑμεΑ σε όλους τους τομείς της ζωής. Το 1993, η νέα κυβέρ-νηση δημιούργησε ένα νέο υπουργείο, το Υπουργείο Ισότητας και Αναθεώρησης του Νόμου, ένας από τους στόχους του οποίου ήταν η προώθηση των δικαιωμάτων των ΑμεΑ.

Ο νόμος Employment Equality Bill (Νόμος για την Ισότητα στην Απασχόληση), καταργεί τυ-χόν αντίθετη νομοθεσία και ασχολείται µε τη διάκριση σε βάρος των ΑμεΑ στον τομέα της απα-σχόλησης. Ο νόμος Equal Status Bill ασχολείται µε τη διάκριση σε βάρος διαφόρων ομάδων – πε-ριλαμβανομένων των ΑμεΑ – στην παροχή αγαθών και υπηρεσιών, καθώς και µε την πρόσβαση των ΑμεΑ στην εκπαίδευση.

1.5.6 Σουηδία
Η Σουηδία, ενώ έχει ιστορικά υψηλό επίπεδο κοινωνικής πολιτικής, έχει πρόσφατα υιοθετή-σει ορισμένα μέτρα για τη βελτίωση της κατάστασης των ΑμεΑ, παρότι δεν έχει ακόμα θεσπίσει διατάξεις κατά των διακρίσεων σε βάρος των ΑμεΑ. Συγκεκριμένα, οι ισχύουσες διατάξεις για ΑμεΑ στη Σουηδία είναι:

Μία αναφορά από την “Επιτροπή Αναπηρίας”, όπου προτείνονται µία σειρά από μέτρα, περιλαμ-βανομένης της νομοθεσίας, σε οχτώ βασικούς τομείς της κοινωνίας, προκειμένου να αποτραπεί η διάκριση σε βάρος των ΑμεΑ και να επιτευχθεί η προσβασιμότητα των ΑμεΑ σε όλους τους τομείς της κοινωνίας.

Ο νόμος Support and Service for Persons with Certain Functional Impairments (Νόμος για την Υποστήριξη και την Εξυπηρέτηση Προσώπων με Λειτουργικές Βλάβες), o οποίος έδωσε στα ΑμεΑ το δικαίωμα της προσωπικής βοήθειας.

Ο νόμος Work Environment Act (Νόμος για το Εργασιακό Περιβάλλον), που απαιτεί οι εργοδότες να προσαρμόζουν το φυσικό περιβάλλον και την οργάνωση της εργασίας έτσι, ώστε να καλύ-πτουν τις ανάγκες των ατόμων µε λειτουργικά μειονεκτήματα.

Ombudsman, ο οποίος είναι δημόσιος λειτουργός, οι αρμοδιότητες του οποίου περιλαμβάνουν βελτιώσεις στον τομέα της νομοθεσίας, συζητήσεις µε εταιρίες, οργανισμούς και αρχές, καθώς και χρήση της δημοσιότητας, αναφορές για άνιση μεταχείριση ατόμων με αναπηρία εξαιτίας της ανα-πηρίας τους, ενώ επιπλέον αρμοδιότητά του είναι η υποβολή μιας ετήσιας αναφοράς στην κυβέρ-νηση σχετικά με θέματα που αφορούν τα ΑμεΑ.

1.5.7 Ιταλία
Στην Ιταλία ψηφίστηκε τον Ιανουάριο 2004 νόμος, ο οποίος καθιστά υποχρεωτική την προ-σβασιμότητα δημοσίων ή και ιδιωτικών διαδικτυακών τόπων που προσφέρουν δημόσιες υπηρεσί-ες. Ο νόμος προβλέπει, σε διάστημα τριών μηνών, τον πλήρη προσδιορισμό των αρχών και κρι-τηρίων προσβασιμότητας και τους απαραίτητους σχετικούς ελέγχους. Επίσης, σε διάστημα τεσ-σάρων μηνών, προβλέπεται η οριστικοποίηση των τεχνικών προδιαγραφών σχετικών µε τα διά-φορα επίπεδα προσβασιμότητας, καθώς και µε τις τεχνικές μεθόδους και εργαλεία αξιολόγησης. Το νέο αυτό νομοθετικό πλαίσιο στοχεύει να αποφύγει τη δημιουργία μορφών αποκλεισμού, που συσχετίζονται µε τη διάχυση της τεχνολογίας, αλλά και να προωθήσει την αξιοποίηση της τεχνο-λογίας ως εργαλείο για την κοινωνική ενσωμάτωση ΑμεΑ.
Ο νόμος αυτός προβλέπει επίσης και τη συμμετοχή των οργανώσεων ΑμεΑ στη διαμόρφωση του κανονισμού που αφορά δημόσιους διαδικτυακούς τόπους. Επιπλέον, προβλέπεται η επέκταση της προσβασιμότητας “de jure” σε έργα πολυμέσων, µε σημαντική διεύρυνση του πληθυσμού/ στό-χου σε σχέση με την παρούσα ρύθμιση. Ακόμη, προβλέπονται σχετικές ρυθμίσεις στον τομέα της εκπαίδευσης, και συγκεκριμένα όσον αφορά στο ψηφιακό εκπαιδευτικό υλικό. Σημαντική είναι, επί-σης, η θέσπιση μέτρων επιτήρησης της εφαρμογής του ρυθμιστικού πλαισίου, σύμφωνα με την αρ-χή της ισότητας των πολιτών που θεμελιώνεται στο άρθρο 3 του Ιταλικού Συντάγματος.

31. Τα πληροφοριακά στοιχεία για τη συγκριτική πολιτική σχετικά με την αναπηρία στο διεθνές επίπεδο έχουν αντληθεί από την κάτωθι μελέτη: “Καθολική Πρόσβαση και Ισότιμη Συμμετοχή Ατόμων με Αναπηρίες στην Κοινωνία της Πληροφορίας”. Πανεπιστήμιο Κρήτης, Μάρτιος 2004, σελ. 105-114.

32. Buhler, C. (2003): “Application of barrier free Internet in German Legislation. In C. Stephanidis, (Ed.), Universal Access in HCI: Inclusive Design in the Information Society – Volume 4 of the Proceedings of the 10th International Conference on Hu-man-Computer Interaction (HCI International 2003), Crete, Greece, 22-27 June 2003 (pp. 930-934). Mahwah, New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates.

Το παραπάνω κείμενο δημοσιεύθηκε στον ιστοχώρο disabled.gr
Μπορείτε να βρείτε ανάλογα κείμενα στην διεύθυνση http://www.disabled.gr